<>
thyreos

Βυζαντινες Μαχες

<>
Άβυδος, 989
Αγροί Κάτωνος, 548
Αγχίαλος (1), 708
Αγχίαλος (2), 763
Αγχίαλος, 917
Άδης, 1057
Αδραμύττιον, 1205
Αδριανούπολη, 324
Αδριανούπολη, 378
Αδριανούπολη, 813
Αδριανούπολη, 1254
Αδριανούπολη, 1369
Αζάζιον, 1030
Αζνανταΐν, 634
Ακροϊνόν, 740
Ακρ. Μερκούριον, 468
Αλεξάνδρεια, 641
Αλεξανδρέτα, 971
Αλτάβα, 578
Άμιδα, 359
Άμιδα, 502-503
Άμιδα, 973
Αμόριον, 838
Ανδρασός, 960
Ανζήν, 838
Ανθηδόνος, 634
Ανίον, 1064
Αντιόχεια, 540
Αντιόχεια, 611
Αντιόχεια, 969
Αντιόχεια Μαιάνδρου,1211
Απάμεια, 998
Απούλια, 1155
Άπρος, 1305
Αράξης, 589
Αρζαμών, 586
Αρίμινον, 538
Αρκαδιούπολις, 970
Αρκαδιούπολις, 1194
Αττάλεια, 1207
Αύξιμος, 539
Αυράσια όρη, 540
Βαβυλών, Αίγυπτος, 640
Βαθυρρύαξ, 872
Βαλάραθος, 591
Βάργυλος, 634
Βασιλικά Θερμά, 979
Βασιλική Λιβάδα, 1050
Βαφεύς, 1302
Βεζούβιος, 553
Βεράτιον, 1281
Βερεγάβα, 759
Βερόη, 1122
Βερσινικία, 813
Βεσκέρα, 682
Βιμινάκιον, 599
Βιτωλίων, 1015
Βολτούρνος, 554
Βόσπορος, 1352
Βουλγαρόφυγον, 896
Βουργάων, 535
Βουσταγάλλορα, 552
Βρινδήσιον, 1156
Γάζακα, 591
Γιαρμούκ, 636
Δαζιμών, 838
Δαμασκός, 634
Δαμιέττη, 853
Δαράς, 530
Δαράς, 573
Δέκιμον, 533
Δημητριάς, 1274
Δημητρίτσι, 1185
Διακενέ, 1050
Διάμπολις, 1049
Διδυμότειχο, 1352
Δορύστολο, 971
Δυρράχιο, 1018
Δυρράχιο, 1081
'Εδεσσα, 1031
Εκατό Βουνοί, 1050
Ελλήσποντος, 324
Έμεσα, 635-636
Επιδρομή Ρως, 860
Επιδρομή Ρως, 941
Επιδρομή Ρως, 1025
Επιδρομή Ρως, 1043
Ερμαία Άκρα, 468
Εχινάδες, 1427
Ζόμπος, 1074
Ηλιούπολις, 640
Ηράκλεια, 806
Θάκια, 545
Θαννούριος, 528
Θάσος, 829
Θεσσαλονίκη, 586
Θεσσαλονίκη, 615
Θεσσαλονίκη, 617
Θεσσαλονίκη, 617
Θεσσαλονίκη, 676-678
Θεσσαλονίκη, 904
Θεσσαλονίκη, 995
Θεσσαλονίκη, 1014
Θεσσαλονίκη, 1040
Θεσσαλονίκη, 1185
Θεσσαλονίκη, 1224
Θεσσαλονίκη, 1264
Θεσσαλονίκη, 1422-1430
Θωμάς ο Σλάβος, 821-823
Ιερομύαξ, 636
Ιερουσαλήμ, 614
Ιερουσαλήμ, 637
Ιτιές, 377
Καισάρεια, 1073
Καλαβρύη, 1079
Καλλίνικο, 531
Καλλίπολη, 1354
Καλλίπολη, 1366
Κάμπους Αρντιένσις, 316
Κάννες, 1018
Κάβο Μπον, 468
Καπετρου, 1049
Καρχηδών, 698
Καστοριά, 1259
Καστροτζιοβάννι, 859
Κατασύρται, 917
Κεφαλλονιά, 880
Κίβαλι, 316
Κίλλιον, 544
Κλειδίον, 1014
Κλοκότνιτσα, 1230
Κοπίδναδον, 788
Κοτύαιον, 492
Κούνδουρος, 1205
Κρασός, 804
Κρήτη, 824
Κρήτη, 828
Κρήτη, 961
Κτησιφών, 363
Κωνσταντινούπολη, 626
Κωνσταντινούπολη,674-678
Κωνσταντινούπολη,717-718
Κωνσταντινούπολη, 941
Κωνσταντινούπολη, 1047
Κωνσταντινούπολη, 1187
Κωνσταντινούπολη, 1204
Κωνσταντινούπολη, 1235
Κωνσταντινούπολη, 1260
Κωνσταντινούπολη, 1261
Κωνσταντινούπολη, 1422
Κωνσταντινούπολη, 1453
Λαλακάων, 863
Λάρισα, 1084
Λεβούνιον, 1091
Λήμνος, 1025
Λιπάρες, 880
Στήλαι, 880
Μακρύπλαγι, 1264
Μάμμης, 534
Μαντζικέρτ, 1071
Μαοζαμάλχα, 363
Μαράνγκα, 363
Μαρκέλλαι (1), 756
Μαρκέλλαι (2), 792
Μαρκιανούπολις, 377
Μάρτα, 547
Μαρτυρόπολις, 588
Μαυροπόταμος, 844
Μεδιόλανον, 539
Μελαντιάς, 559
Μελιτηνή, 576
Μέμβρησα, 536
Μεσσίνα, 843
Μιλάνο, 539
Μιλβία Γέφυρα, 312
Μπίτολα, 1015
Όρος Σέλευκος, 353
Μοντεπελόζο, 1041
Μοντεματζιόρε, 1041
Μοράβας, 1191
Μούρσα, 351
Μούτα, 629
Μουκέλλιν, 542
Μπαρ, 1042
Μπάρι, 1068-1071
Βερζιτία, 774
Μπρίντιζι, 1156
Μπροκάρ, 634
Μυριοκέφαλον, 1176
Νάπολη, 536
Νέαι Πάτραι, 1274
Νίκαια, 1077
Νίκαια, 1097
Νίκαια, 1328-1331
Νικίου, 646
Νικομήδεια, 782
Νικομήδεια, 1331-1337
Νινευί, 627
Νίσιβις (1), 338
Νίσιβις (3), 350
Νοβιοντούνουμ, 369
Νταδίν, 634
Νταμιέτα, 853
Ντεβίνα, 1279
Noviodunum, 369
Ολιβέντο, 1041
Ονγκάλ, 680
Ορόντης, 994
Όστροβο, 1043
Ούτους, 447
Όφλιμος, 622
Παγκάλεια, 978
Παλακατσίς, 1021
Παλέρμο, 830-831
Πεδιάδα Άρδα, 316
Πελαγονία, 1015
Πελαγονία, 1259
Πελεκάνος, 1329
Περκρί, 1034
Πέτρα, 551
Πετρόης, 1057
Πηγαί, 922
Πηνειού, 1084
Πιρισαμπόρα, 363
Πλίσκα, 811
Ποιμανηνόν, 1224
Πόσων, 863
Πρεσλάβα, 1053
Πρίνιτσα, 1263
Προύσα, 1317-1326
Πύλες Τραϊανού, 986
Ρίμινι, 538
Ρίσκι, 759
Ρόδος, 1249
Ρόδος, 1309
Ρομέττα, 964
Ρομέττα, 1038
Ρουσόκαστρο, 1332
Ρύνδακος, 1211
Ρώμη (1), 537-538
Ρώμη (2), 545 - 546
Σάβος/Σάβα, 388
Σαμάρα, 363
Σάρδεις, 743
Σαρδική, 809
Σάταλα, 530
Σβιντάξ, 1022
Σεβάστεια, 1070
Σεβαστούπολη, 692
Σένα Γκάλικα, 551
Σενιγκάλλια, 551
Σερδική, 809
Σέτινα, 1017
Σίγγαρα, 344
Σιδηρά Γέφυρα, 637
Σίλλυον, 677
Σιρίμνι, 1021
Σίρμιον, 441
Σίρμιον, 580-582
Σίρμιον, 1167
Σίφριος, 503
Σκάλας Βέτερες, 537
Σκαφίδας, 1304
Σολάχων, 586
Σουφετούλα, 647
Σπερχειός, 997
Στρώμνιτσα, 1014
Στρούμβιτσα, 1014
Συρακούσες, 827-828
Συρακούσες, 877-878
Ταγίναι, 552
Ταορμίνα, 902
Ταρσός, 965
Τορνίκιος, 1047
Τριάβνα, 1190
Τρικάμαρον, 533
Τροίνα, 1040
Υέλιον & Λειμμόχειρ, 1177
Φαβέντια, 542
Φάρος, 1043
Φάρσαλα, 1277
Φιλαδέλφεια, 1390
Φιλομήλιον, 1117
Φιράζ, 634
Φοίνιξ, 655
Φορίνο, 663
Φρίγδος, 394
Χαλέπι, 637
Χαλέπι, 962
Χαλέπι, 969
Χαριούπολις, 1051
Χερσόνησος, 447
Χρυσούπολη, 324
  4 ος    αιών
  5 ος    αιών
  6 ος    αιών
  7 ος    αιών
  8 ος    αιών
  9 ος    αιών
10 ος    αιών
11 ος    αιών
12 ος    αιών
13 ος    αιών
14 ος    αιών
15 ος    αιών

Aspis

Μάχη της Αβύδου

χρόνος:

989

13 Απριλίου 989
Νίκη του Βασιλείου Β’ εναντίον του στασιαστή Βάρδα Φωκά και πρώτη εμφάνιση των Βαράγγων ★ ★ ★ ★
εχθρός:
Βυζαντινοί (Εμφύλιος)
τοποθεσία:
Στην Άβυδο της Μ. Ασίας, στο δεύτερο στενότερο σημείο των Δαρδανελλίων
 ακρίβεια θέσης: ●●●●●
τύπος μάχης:
Μάχη εκ Παρατάξεως
πόλεμος:
Στάσεις και Εξεγέρσεις
σύγχρονη χώρα:
Τουρκία
  Οι Βυζαντινοί(αυτοκρ.  Βασίλειος Β’ ο Βουλγαροκτόνος) Οι Εχθροί
Επικεφαλής: Αυτοκράτωρ Βασίλειος Β’ Στρατηγός Βάρδας Φωκάς
Δυνάμεις: Άγνωστο, συμπεριλαμβάνονται 6000 Βάραγγοι
Απώλειες:

Ιστορικό πλαίσιο:
Μετά τη νίκη του επί του σφετεριστή Βάρδα Σκληρού το 979, ο Βάρδας Φωκάς εξελίχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους άνδρες στην αυτοκρατορία. Όμως, ο νεαρός αυτοκράτορας Βασίλειος Β’ άρχισε να παίρνει πρωτοβουλίες και να δίνει δείγματα ότι είχε πρόθεση να αναλάβει ο ίδιος τα ηνία της διακυβέρνησης. Η αυξανόμενη αυτονομία του θορύβησε τόσο τον ευνούχο παραδυναστεύοντα Βασίλειο Λεκαπηνό (που ως τότε ήταν αυτός που πραγματικά είχε την εξουσία), όσο και τον Φωκά. Αυτοί οι δύο ξεκίνησαν μυστικές συνομιλίες με τον πρώην κοινό εχθρό τους, τον Βάρδα Σκληρό, με σκοπό να ξεφορτωθούν τον αυτοκράτορα. Ο Βάρδας Φωκάς θυμήθηκε τις παλιές βλέψεις που είχε για τον θρόνο (δεδομένου ότι ήταν και απόγονος –ανιψιός– του Νικηφόρου Φωκά) πιστεύοντας ότι η συγκυρία με την κρίση που είχε προκαλέσει ο πόλεμος με τους Βουλγάρους τον ευνοούσε.
Το 987 ο Σκληρός προσκλήθηκε να γυρίσει στην πατρίδα από την Βαγδάτη (όπου είχε καταφύγει από το 980), από τον Φωκά. Σύντομα, ο Σκληρός, ο οποίος ήταν εξαιρετικός στρατιωτικός ηγέτης, οργάνωσε έναν στρατό με σκοπό την υποστήριξη των στόχων του Φωκά. Με μια επιχείρηση, η οποία περιέργως αντέγραφε την επανάσταση του Σκληρού πριν από μια δεκαετία, ο Βάρδας Φωκάς ανεκήρυξε εαυτόν αυτοκράτορα και κατέλαβε σχεδόν ολόκληρη τη Μικρά Ασία.

Ο αυτοκράτορας Βασίλειος, μη έχοντας πια μεγάλο στρατό στη διάθεσή του, ζήτησε βοήθεια από τον πρίγκηπα Βλαδίμηρο Α΄ του Κιέβου, ο οποίος το 988 είχε καταλάβει την Χερσόνησο, την κυριότερη Βυζαντινή πόλη στην Κριμαία. Ο Βλαδίμηρος προθυμοποιήθηκε να εγκαταλείψει τη Χερσόνησο και να διαθέσει 6.000 από τους άνδρες του στον Βασίλειο. Για αντάλλαγμα, ζήτησε να παντρευτεί τη μικρότερη αδερφή του Βασιλείου, την Άννα. Στην αρχή ο Βασίλειος δίστασε. Οι Βυζαντινοί θεωρούσαν όλους τους ξένους βαρβάρους, και επιπλέον ο Βλαδίμηρος είχε εκαντοντάδες άλλες συζύγους. Όταν ο Βλαδίμηρος υποσχέθηκε να βαπτισθεί, τόσο ο ίδιος όσο και οι υπήκοοί του Χριστιανοί, τελικά ο Βασίλειος συμφώνησε(1). Έτσι, μετά τον γάμο, ο Βλαδίμηρος έστειλε τους φοβερούς Βάραγγους προς βοήθεια του Βασιλείου.
Στο μεταξύ ο Βάρδας Φωκάς μη εμπιστευόμενος πολύ τον Βάρδα Σκληρό (μάλλον επειδή είχε αυτοανακηρυχθεί και αυτός αυτοκράτωρ), τον φυλάκισε και βάδισε προς την Κωνσταντινούπολη ως ο μοναδικός αρχηγός του επαναστατημένου στρατού. Αυτό μάλλον ήταν λάθος. Επίσης είναι πιθανόν ο Φωκάς είτε να αγνοούσε είτε να υποτιμούσε τη σημαντική βοήθεια που πήρε ο αυτοκράτορας από τους Ρώσους (και ίσως γι’αυτό όταν τους είδε έπαθε εγκεφαλικό).

Η Μάχη:
Άβυδος
Η Βαράγγεια φρουρά στο χειρόγραφο Σκυλίτζη
Οι ενισχύσεις του Βλαδίμηρου αποβιβάστηκαν στη Χρυσούπολη, στην ασιατική ακτή του Βοσπόρου, και εξουδετέρωσαν ένα στράτευμα των στασιαστών που είχε σταλεί εκεί με επικεφαλής τον τέως κατεπάνω Ιταλίας Καλόκυρο Δελφινά. Ο Δελφινάς θανατώθηκε με φρικιαστικό τρόπο δια ανασκολοπισμού.
Η εξέλιξη αυτή ματαίωσε τα σχέδια του Φωκά να πολιορκήσει την Κωνσταντινούπολη. Αντί αυτού, επέλεξε να κινηθεί προς νότον και πολιόρκησε την Άβυδο με στόχο τον αποκλεισμό των Δαρδανελίων. Ο Βασίλειος, που ως τότε απέφευγε να δώσει μάχη, τον ακολούθησε.
Τα δύο στρατεύματα βρέθηκαν αντιμέτωπα σε παράταξη μάχης έξω από τα τείχη της Αβύδου. Ενώ ο αυτοκράτορας έκανε την συνήθη έφιππη επιθεώρηση μπροστά από τον στρατό του, ο Φωκάς κάλπασε προς το μέρος του και τον κάλεσε σε προσωπική μονομαχία.
Όμως, ο Φωκάς καθώς ετοιμαζόταν να αντιμετωπίσει τον Βασίλειο, υπέστη εγκεφαλικό (ήταν σχεδόν 60 χρονών), έπεσε από το άλογό του και κατέληξε νεκρός! Ευθύς τον αποκεφάλισαν και το κεφάλι του προσφέρθηκε στον Βασίλειο.
Μετά από αυτό, ο στρατός του Φωκά έχασε κάθε διάθεση για μάχη και άρχισε να υποχωρεί. Η υποχώρηση έγινε άτακτη φυγή και στη συνέχεια σφαγή, καθώς οι Βάραγγοι τους καταδίωξαν λυσσαλέα. Ήταν πρωτόγνωρη η αγριότητα των Βαράγγων, οι οποίοι καταδίωκαν τους πολεμιστές του Φωκά και διασκέδαζαν κόβοντάς τους κομματάκια.

Αξιοσημείωτα:
Η μάχη της Αβύδου υπήρξε ορόσημο για τρία πολύ σημαντικά γεγονότα στην ιστορία του Βυζαντίου:
1) τον εκχριστιανισμό των Ρώσων,
2) την είσοδο των Βαράγγων στην στρατιωτική ιστορία
3) την αφύπνιση και ωρίμανση του μέχρι τότε αδιάφορου Βασιλείου, καθώς η κρίση τον ώθησε να αναλάβει δράση παραμερίζοντας τους διάφορους παραδυναστεύοντες και να εξελιχθεί σε έναν από τους πιο μεγάλους αυτοκράτορες του Βυζαντίου.

Επακόλουθα:
Με τον θάνατο του Φωκά στην Άβυδο,την ηγεσία των επαναστατών ανέλαβε ο Βάρδας Σκληρός. Όμως η στιγμή είχε χαθεί. Κανένας από τους υποστηρικτές του Φωκά δεν είχε όρεξη να συνεχίσει και ο Βάρδας Σκληρός έμεινε με ελάχιστο στρατό. Σύντομα συνελήφθη, τυφλώθηκε (;) και εξορίστηκε. Η στάση έλαβε τέλος οριστικά.
Το 991 ο Βασίλειος συνάντησε τον Σκληρό, ζήτησε τις συμβουλές του και τον συγχώρεσε. Λίγες μέρες μετά ο Σκληρός πέθανε.

Απόδοση κειμένου στα Ελληνικά σε συνεργασία με τον Δημοσθένη Λαμπρινάκη

Παρατηρήσεις:
  1. Σχετικά με το προξενιό της Άννας, υπάρχει και ένα χαριτωμένο επεισόδιο όπου οι Βυζαντινοί έκαναν μια απόπειρα να στείλουν μια άλλη και όχι την πραγματική Άννα για να παντρευτεί τον Ρώσο, αλλά δεν τους βγήκε (δεν είναι της παρούσης να το συζητήσουμε πιο διεξοδικά)